Ο Ψηλορείτης είναι το ψηλότερο και πιο μυθικό βουνό της Κρήτης. Η ψηλότερη κορυφή του Τίμιος Σταυρός (2.456 μ.) προσφέρει πανοραμική θέα σε όλο το νησί, δεδομένου ότι βρίσκεστε στο υψηλότερο σημείο της Κρήτης. Ο Ψηλορείτης έχει το δικό του ορόσημο εκεί ψηλά, ένα μικρό εκκλησάκι φτιαγμένο από πέτρα, υψώνεται στην κορυφή του στο στυλ του κρητικού «μιτάτου» (παραδοσιακό βουνό-σπίτι/καταφύγιο βοσκών). Χαρακτηριστικό παράδειγμα αλληλεπίδρασης μεταξύ των Κρητικών και του τοπίου.
Λόγω της ιστορίας του, της γεωλογικής και περιβαλλοντικής του αξίας, ο Ψηλορείτης είναι μέλος των Γεωπάρκων της UNESCO, που τοποθετεί το βουνό ανάμεσα στα Γεωπάρκα υψηλής σημασίας σε παγκόσμιο επίπεδο! Μην ξεχνάτε ότι η αφετηρία της ελληνικής μυθολογίας βρίσκεται στην οροσειρά του όρους Ίδη (Ψηλορείτης).
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία στο οροπέδιο της Νίδας βρίσκεται το «Ιδαίον Άντρον», το σπήλαιο όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Δίας, ο Βασιλιάς των Θεών. Λίγο πιο πέρα στις γύρω περιοχές διακρίνονται οι ανασκαφές στα ερείπια της Μινωικής «Αρχαίας Ζωμίνθου». Με πολλά διάσπαρτα παραδοσιακά χωριά κοντά στις παρυφές του βουνού και τις έντονες ποιμενικές πρακτικές που ασκούν οι ντόπιοι βοσκοί εδώ και 4.000 χρόνια, η διαχρονική εκμετάλλευση του τοπίου από τον άνθρωπο, είναι ακόμα ορατή μέχρι τις μέρες μας.